سگ از نخستین جانورانی است که به دست بشر اهلی شده است و همواره دوستان و ملازمان خوبی برای انسان ها بوده اند. نقاشی هایی که در غارهای انسان های نخستین کشف شده حاکی از این موضوع است که این دوستی حداقل سابقه ای 16 هزار ساله دارد. سگ در صحنه ها و وضعیت های مختلف در هنر صخره ای ایران در چهار حوزه فرهنگی (شمال، غرب، جنوب و شرق) نقش شده است. با توجه به دیرینگی، تنوع و پراکنش این نقوش در سنگ نگاره های مناطق مختلف در ایران، هدف از این پژوهش، مطالعه نقش مایه سگ و بررسی نژاد واقعی این حیوان در هنر صخره ای استان لرستان است. سوال اصلی پژوهش این است: ریخت شناسی و نژاد نقش مایه سگ در رنگین نگاره های استان لرستان چگونه است؟ سگ در رنگین نگاره های استان لرستان در کدام صحنه ها و موضوعات تصویر شده است؟ نقش مایه سگ در رنگین نگاره های استان لرستان با چه سنگ نگاره هایی در ایران قابل مقایسه است؟ روش پژوهش حاضر، کیفی و به صورت توصیفی-تحلیلی- تطبیقی است. شیوه گردآوری اطلاعات به صورت (کتابخانه ای) و میدانی است. جامعۀ آماری در این پژوهش رنگین نگاره های استان لرستان در سه منطقه (سنگ مهرداد و میرملاس در کوهدشت و تخت چان پلدختر) است.

1مناطق جنوبی خراسان رضوی رویش گاه مهمی برای انجیرهای وحشی و خودرو بوده که از نظر خوراکی و نیز اهداف به نژادی اهمیت دارند. هم چنین پرورش تجاری انجیر در این استان رایج است. در پژوهش حاضر، ارزیابی ریخت شناسی برگ و میوه در انجیرهای اهلی و وحشی جنوب خراسان رضوی در سال های 1401-1400 انجام شد. گیاهان از رویش گاه ها و باغ های انجیر شهرستان های گناباد، بجستان و بردسکن انتخاب شدند. هم چنین سه نمونه از انجیرهای استهبان، استان فارس که جزو توده های برتر می باشند به عنوان شاهد انتخاب شدند و داده های پژوهش حاضر با آنها مقایسه شد. در بررسی خصوصیات ریخت شناسی از توصیف گر بین المللی IPGRI و هم چنین دستورالعمل ملی آزمون های تمایز، یکنواختی و پایداری در انجیر(موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال ایران) استفاده گردید. اندازه گیری ها در اواسط دوره رسیدگی روی برگ و میوه صورت گرفت. نتایج نشان داد که گوناگونی بسیار بالایی در صفات برگ و میوه انجیرهای مورد مطالعه وجود دارد که برخی از این صفات از جنبه خوراکی و نیز برنامه های به نژادی انجیر مهم تلقی می شوند. مقایسه میانگین داده ها نشان داد در صفات طول میان گره، تعداد میان گره، طول جوانه انتهایی، عرض جوانه انتهایی، تعداد برگ در شاخه یک ساله، طول لوب مرکزی، عرض پهنک برگ، طول دمبرگ و ضخامت دمبرگ کمترین مقدار در توده های خودرو و بیشترین مقدار در توده های محلی وجود داشت. در تعیین شاخص های اصلی، سه عامل (در مجموع شامل هفت صفت) بیش از 93 درصد از گوناگونی مشاهده شده در این انجیرها را توجیه کردند. در تجزیه خوشه ای، توده های مورد مطالعه در دو گروه مجزا قرار گرفتند. انجیرهای محلی توده های شماره 4، 5، 6، 22، 23، 50 و 53 و از انجیرهای خودرو توده های شماره 10، 12، 51 و 55 دارای صفات برتر بوده و جهت بررسی بیشتر به عنوان قابلیت کاشت تجاری معرفی می گردند.

در این تحقیق، ساختار ریز ریخت شناسی برگ 8 گونه از جنس Festuca با نام های F. akhanii، F. arundinacea،F. drymeia ، F. elwendiana، F. gigantea، F. heterophylla، F. sulcata و F. valesiaca و ساختار تشریحی برگ در سه گونه F. arundinacea، F. drymeia و F. gigantean با تکرارهای متفاوت مورد بررسی قرار گرفت. حدود 40 صفت معنی دار کمی و کیفی به منظور آنالیز آماری چند متغیره در نظر گرفته شد. برخی از این صفات شامل وجود یا عدم وجود فرورفتگی و برآمدگی در اپیدرم، تراکم روزنه ها و کرک ها در سطح، آرایش دستجات آوندی و تعداد دستجات بافت های اسکلرانشیمی است. داده های حاصل از مطالعات ریزساختاری و تشریحی برگ ها مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج آماری حاصل از روش های دسته بندی متفاوت مانند Between Groups، Single Linkage و WARD مشابه بوده، دو خوشه جداگانه شامل گونه های ریز برگ F. valesiaca)، F. sulcata، F. heterophylla، F. elwendiana و (F. akhanii و پهن برگ F. drymeia)، F. gigantean و (F. arundinacea را نشان داد. اصل مقاله بصورت متن کامل انگلیسی، در بخش انگلیسی قابل رویت است.

به منظور انجام پژوهش پیش رو، تلاقی های متعددی بین پایه های پده (Populus euphratica Oliv.) و کبوده (Populus alba L.) در سال های 1390 تا 1391 انجام شد. از کشت جنین نارس دورگ ها در محیط کشت MS برای تولید نهال دورگ ها استفاده شد. چندین ویژگی ریخت شناسی و ریز ریخت شناسی در تعداد زیادی از ژنوتیپ های دورگ جدید شش خانواده متفاوت پس از دو سال رویش در مزرعه، در سه تکرار اندازه گیری و تجزیه و تحلیل شدند تا با ارزیابی قابلیت هایی مانند تعداد، طول و زاویه شاخه ها، ابعاد برگ و قطر یقه در دورگ های به دست آمده و شناسایی دورگ های برتر، تفاوت بین دورگ ها با والدین مادری پده یا کبوده نیز ارزیابی شود. خانواده ها در بیشتر صفات اختلاف معنی داری داشتند. در برخی صفات، تفاوت در درون تلاقی ها معنی دار شد و نتاج به دستامده از دو گروه تلاقی P. euphratica×P. alba و P. alba×P. euphraticaدر دو دسته متمایز قرار گرفتند که نشان دهنده اثرات مادری بود. دامنه صفات در نتاج به دست آمده بسیار گسترده بود. به عنوان نمونه در بین تک پایه های نتاج، ارتفاع نهال ها بین 24 تا 424 سانتی متر متغیر بود. بارزترین اختلاف ها در ویژگی های روزنه بود. دورگ ها با والد مادری پده و کبوده، از نظر برخی از صفات رفتارهای بسیار متفاوتی نشان دادند. در تلاقی هایی که پده به عنوان گونه مادری استفاده شده بود، میانگین کل تعداد روزنه در سطح زبرین برگ 123 عدد در میلی مترمربع بود، در حالی که در تلاقی هایی که کبوده به عنوان والد مادری استفاده شده بود، میانگین کل این صفت برابر با 4.8 عدد بود. این تنوع می تواند در انتخاب ژنوتیپ های برتر و معرفی کلن های جدید صنوبر استفاده شود.

سابقه و هدف: یکی از قدیمی ترین روش های طبقه بندی و شناسایی گونه های مختلف گیاهی، استفاده از صفات ریخت شناسی است، از میان مشخصه های ریخت شناسی، برگ ها به دلیل فتوسـنتز و کربن گیـری دارای اهمیت بسیاری هستند. تحلیل های ریخت سنجی معمولا به دو روش سنتی و هندسی انجام می گیرد. تاکنون مطالعات بررسی تغییرات مورفولوژیکی گیاهان در ایران به روش سنتی بوده است و استفاده از ریخت سنجی هندسی برای گونه های جانوری استفاده شده است. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات ریخت شناسی هندسی برگ راش شرقی در ارتفاعات مختلف و مقایسه نتایج آن با تغییرات ریخت شناسی سنتی می باشد.مواد و روش: در این تحقیق از جمعیت طبیعی راش شرقی در چهار ایستگاه ارتفاعی نمونه برداری شد. در مطالعه ریخت شناسی سنتی، 40 درخت و در ریخت شناسی هندسی 10 درخت در هر ارتفاع انتخاب، و از هر جهت تاج درخت 1 برگ انتخاب گردید. در مطالعه سنتی صفات ریخت شناسی شامل طول پهنک، عرض پهنک، مساحت پهنک ، محیط پهنک ، ضریب شکل برگ و نسبت طول به عرض با دستگاه اندازه گیری Leaf Area Meter اندازه گیری گردید. در مطالعه هندسی نیز، نمونه برگ های جمع آوری شده خشک و سپس به صورت دیجیتالی با اسکنر به شکل تصویر ذخیره شد. و از 8 صفت مورفولوژیکی برگ که بصورت لندمارک بر روی تصاویر اسکن شده قرار گرفتند برای ارزیابی تغییرات ریخت شناسی هندسی برگ راش شرقی در ارتفاعات مختلف استفاده گردید، تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون تجزیه واریانس چندطرفه و آزمون دانکن انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که ارتفاع یکی از عوامل مهم شکل گیری ریخت شناسی برگ در راش شرقی است. درختانی که در ارتفاعات رشد می کنند، عموماً دارای برگ های کوچک تر هستند که نشان دهنده ی سازش راش شرقی با شرایط محیطی در هر طبقه ارتفاعی می باشد. صفات ابتدای دمبرگ، انتهای دمبرگ، آخرین رگبرگ سمت چپ، بیشترین پهنای برگ از سمت چپ، بیشترین پهنای برگ از سمت راست در ریخت شناسی هندسی و صفات محیط و مساحت در ریخت شناسی سنتی موثرترین صفات در تفکیک جمعیت ها معرفی شدند.نتیجه گیری: در این مطالعه مشخص شد جمعیت های ارتفاعات مختلف در هر دو روش ریخت شناسی هندسی و سنتی از هم تفکیک شدند و نشان داده شد که دو روش سنتی و هندسی تقریبا بطور کامل بین نمونه ها یکسان عمل نمی کند. گروه بندی بیشتر جمعیت ها در ریخت شناسی هندسی نشان دهنده ی کارایی و دقت بیشتر این روش در تفکیک جمعیت ها است. با استفاده از این روش مدرن، اطلاعات هندسی در مورد تفاوت های ریختی را می توان در تصاویر و نمودارهای مختلف نمایش داد، در نتیجه تفاوت ها در جمعیت ها برجسته شده و قابلیت تفسیر نتایج افزایش می یابد. تعیین موثرترین صفات در تفکیک جمعیت ها نیز نشان دهنده ی قابلیت روش هندسی در تعریف صفات متفاوت تر و با جزییات بیشتر است.

گونه های جنس ممرز پراکنش وسیعی در سطح جنگل های هیرکانی و ارسباران دارند که در مطالعات قبلی فقط بر اساس خصوصیات ماکرومورفولوژیک بذر و برگ رده بندی شده اند و با توجه به متغیر بودن این صفات، اختلاف نظر بسیاری در این زمینه در میان محققان وجود دارد. در این تحقیق، علاوه بر بررسی صفات برگ، برای نخستین بار اقدام به بررسی صفات میکرومورفولوژیک برگ، از قبیل روزنه و کرک با استفاده از میکروسکوپ نوری و میکروسکوپ الکترونی بر روی نمونه های هرباریومی موجود در باغ اکولوژیک نوشهر و همچنین، نمونه های جمع آوری شده از رویشگاه های طبیعی شده است. برای ارزیابی صفات ماکرومورفولوژیک برگ، در ابتدا طبقه بندی سه گونه ممرز (Carpinus betulus)، کچف (C. schuschaensis) و لور (C. orientalis) در جنگل های شمال بر اساس صفات ماکرومورفولوژیک برگ، به ویژه ابعاد برگ مورد تحقیق قرار گرفت. محورهای مستخرج شده از تجزیه مولفه های اصلی ضمن همبستگی بالا با برخی از صفات ابعاد برگ، نتوانست سه گروه را به طور کامل از هم تفکیک نماید و هم راستا با آن آنالیز تشخیص نیز تنها 64.7 درصد صحت این گروه بندی را تایید کرد. گونه ممرز بزرگترین ابعاد را در مورد کلیه صفات روزنه و کرک داراست و گونه لور دارای کوچکترین ابعاد است و گونه کچف حالت بینابینی دارد. در گونه ممرز سه نوع تیپ پاراسیتیک (paracytic) و آنموسیتیک (anomocytic) و آنیزوسیتیک (anisocytic) شناسایی شد که در آن سلول های روزنه بالاتر از سلول های اپیدرم است، در حالی که در گونه لور تیپ لتروسیتیک (laterocytic) و در کچف تیپ آنیزوسیتیک و لتروسیتیک شناسایی شد که در این دو گونه سلول های روزنه پایین تر از سلول های اپیدرم است. اگر چه کرک ها از نوع ساده هستند، ولی این سه گونه از لحاظ تراکم و اندازه کرک تا حدودی از هم قابل تفکیک هستند، ولی با توجه به این که این صفات تحت تاثیر مستقیم شرایط اکولوژیک قرار دارند، دارای ارزش تاکسونومیک نیستند. بنابراین، تحقیق حاضر ضمن عدم تایید کارآیی ریخت شناسی برگ در تاکسونومی ممرز پیشنهاد می کند که ریزریخت شناسی بذر و براکته و در نهایت مطالعات مولکولی مد نظر گیاه شناسان قرار بگیرد.

این تحقیق به بررسی تاریخ ریخت شناسی اندام برگ در ایران اسلامی از سده سوم تا پنجم هجری با تاکید بر دستاوردها و نوآوری های آن می پردازد. از لحاظ تاریخ گیاه شناسی، این مقطع زمانی را می توان به دو مرحله شکل گیری و شکوفایی تقسیم کرد. این تحقیق در مرحله اول غالبا مبتنی است بر کتاب النبات ابوحنیفه دینوری و الحاوی رازی و در ورحله دوم غالبا مبتنی است بر قانون ابن سینا و صیدنه بیرونی. نتایج حاصل از این تحقیق از لحاظ معیارهای اصلی ریخت شناسی اندام برگ: اندازه، رنگ، بو و طعم، سطح، حاشیه، آرایش بر روی ساقه و شکل پهنک تا حد بسیاری با معیارهای ریخت شناسی برگ در دانش امروزی گیاه شناسی قابل تطبیق است و بر همین مبنا می توان به چارچوب کلی گیاه شناسی ایرانی دست یافت.

این تحقیق درباره شکل شناسی و زیست شناسی پروانه Bucculatrix ulmifoliae در شرایط طبیعی و آزمایشگاه انجام شد. نتایج نشان می دهد که B. ulmifoliae دارای سه نسل در سال است و به حالت شفیرگی در داخل شکاف تنه درختان و برگ های خزان شده روی زمین زمستان گذرانی می کند. دوره های رشد و نمو اول+ دوم، سوم، چهارم و پنجم لاروی و همچنین شفیر گی به ترتیب: 0.67 ± 6.40، 0.12 ± 1.76، 0.20 ± 1.92، 0.37 ± 3.51، 0.77 ± 9.61 روز، داخل قفس در مزرعه، و 0.66 ± 6.40، 0.27 ± 1.50، 0.47 ± 1.78، 0.48 ± 2.71، 0.33 ± 7.64 روز در آزمایشگاه (25 ± 2 درجه سانتی گراد، رطوبت نسبی 5 ± 65درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی) بود. متوسط طول عمر پروانه به ترتیب 1.02 ± 23.04 روز در آزمایشگاه و 0.91 ± 25.84 روز در طبیعت بود. افراد بالغ نسل اول در اوایل ماه اردیبهشت ظاهر شدند. ماده های بارور تخم خود را در پشت برگ و رگبرگ های میانی قرار می دهند. لاروهای جوان به طور مستقیم از قسمت پایه تخم به بافت برگ نفوذ می کنند و دالان ایجاد می کنند. پروانه B. ulmifoliae دارای سه نسل است. نسل سوم از نیمه اول ماه مرداد مشاهده شد و در نیمه اول ماه مهر به حالت شفیرگی در شکاف تنه درختان و یا زیر برگ های روی زمین به خواب زمستانی می روند.متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.